Een eenmanszaak is de eenvoudigste manier om een zelfstandige activiteit uit te oefenen. Het opstarten van uw activiteiten kan zeer snel, want er zijn geen op te stellen statuten, en er is geen minimum startkapitaal vereist. Daarnaast zijn de oprichtings- en werkingskosten, eerder beperkt.

Maar, in een eenmanszaak is het vermogen voor de beroepsactiviteit niet gescheiden van het persoonlijke vermogen van de ondernemer. De ondernemer staat dus met zijn hele bezit in voor de verplichtingen van zijn eenmanszaak. Indien er dus ondernemersschulden ontstaan bij de uitoefening van de eenmanszaak, kunnen de schuldeisers deze ook verhalen op alle privégoederen, inclusief de gezinswoning.

Sinds 2007 kan een zelfstandige of vrije beroeper die zich in de schulden werkt de risico’s voor de hoofdverblijfplaats beperken door een maatregel waardoor de gezinswoning niet vatbaar voor beslag kan worden verklaard. In 2013 werd deze optie zelfs nog uitgebreid waardoor sindsdien ook bijberoepers en gepensioneerden die bijklussen zich ermee kunnen indekken.

Deze bescherming krijgt de zelfstandige niet automatisch. Hij moet ervoor naar de notaris en een verklaring ‘niet-vatbaarheid voor beslag’ laten opstellen. Het ereloon van de notaris ligt wettelijk vast op 500 euro, daarbovenop komen 500 euro administratieve kosten, 50 euro recht op geschriften, 50 euro registratierechten en btw. Het kost u dus 1.250 euro (inclusief btw), om uw woning te laten beschermen. Uit cijfers van de notarisfederatie blijkt dat in 2015 en 2016 telkens slechts zo’n 900 verklaringen werden afgelegd.

De bescherming geldt alleen voor beroepsschulden en voor de gezinswoning. Ging de ondernemer voor de aankoop van zijn privéwoning een hypothecaire lening aan, dan kan de kredietverstrekker bij wanbetaling nog altijd beslag leggen op de woning.

De timing van de verklaring speelt ook een belangrijke rol, de bescherming geldt namelijk alleen voor beroepsschulden aangegaan na de verklaring. Ze is dus niet van toepassing op privéschulden.

Wenst u als ondernemer uw gezinswoning enigszins te beschermen van het ondernemersrisico dan kan u gebruik maken van de maatregel. U heeft er dan wel alle belang bij om dit te doen voor er financiële problemen opduiken.